أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

588

قانون ( فارسى )

آهسته و كم - شنيده شود . اگر دنده رو به داخل بدن بشكند ، روىآورهاى بيمارى ذات الجنب پيدا مىشوند و ممكن است خون تف كردن هم رخ دهد . نبايد بدون چاره‌انديشى مقدماتى ، شتابزده شروع به كشيدن و جا آوردن و راست كردن دندهء شكسته كنى ؛ بالا آوردن دندهء شكسته بدون گذاشتن بادكشها بسيار دشوار است . در صورتى كه بيم آن نيز مىرود كه از اثر بادكش گذاشتن مادهء ناپسند و آزاردهنده به حد زياد در جاى شكسته شده جمع شود و فساد برپا كند . اگر آهسته و آرام بادكش بگذارى و بادكشها زياد بر جايى كه در بر گرفته‌اند نمانند ، مانعى نيست ، بادكش بگذار ! امّا تنها بر بادكش گذاشتن اكتفا مكن و خوراكهاى بادزا به بيمار بخوران كه شكمشان باد كند و بادكردگى به اطراف دنده‌ها برسد و فشار بر شكسته وارد آيد و رو به خارج رانده شود . و اين روش معالجه وسيلهء بادكردگى شكم بيمار ، اگرچه در بعضى حالات بسيار لازم و ضرورى است ، امّا آن هم خالى از زيان نيست و ممكن است ورم به بار آورد . يكى از دانشمندان شكسته‌بند در علاج دندهء شكسته دستوراتى را ارائه مىدهد كه از اين قرار است : « بايد جاى شكسته استخوان را وسيلهء پشمى كه در روغن زيتون گرم خيس شده است بپوشانى و بالشتكها را در ميان دنده‌ها جا دهى تا پر شوند و اگر دور تا دور را باندپيچى كنى ، باند بر جاى هموار قرار گيرد . چنان كه در علاج شكستگى استخوان سينه ذكر شد ، باندها را به نوعى بپيچ كه در علاج بيماران مبتلا به ورم حجاب دنده‌ها مىپيچى ؛ يعنى چنان جاى داده شود كه مناسب و ملايم وضعيت استخوان شكسته باشد . » اگر دندهء شكسته در جا آمدن بسيار سرسختى كرد و قطعهء شكسته به حجاب برخورد و حجاب را آزار داد ، بايد پوست را بردرى تا به شكسته مىرسى ؛ آنگاه ابزار محافظت صفاق را زير دنده بگذار كه صفاق بيرون نيايد . آهسته و آرام آن قسمت از استخوان دنده را كه با حجاب برخورد دارد و حجاب را مىآزارد ، ببر و بيرون آور ! آنگاه اگر ورم گرم پيدا نشد شق شده را به هم آور و مرهمهاى علاج بر آن بگذار و ببند و اگر ورم گرم سر برآورد ، بالشتكها را در روغن مناسب حال فرو كن و بر آن بگذار ! داروها و غذاهايى را به بيمار بده كه ورم گرم را آرامش مىدهند . بيمار بر طرفى كه كمتر درد دارد بخوابد . فصل هشتم مهرهء شكسته پولس حكيم مىفرمايد : « مهره‌ها كه گرد و مدورند ممكن است كوفته شوند اما كمتر اتفاق افتد كه بشكنند . »